Baraza la Usalama: Mvutano waongezeka Gaza na Ukingo wa Magharibi hatua zahitajika

Huku kukiwa na ongezeko la makazi haramu ya walowezi wa Israel, mashambulizi yakiendelea Gaza na Ukingo wa Magharibi pamoja na mvutano katika maeneo yote ya Palestina yanayokaliwa kwa mabavu na Israel, Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa linakutana leo kusikiliza taarifa kuhusu maendeleo ya hivi karibuni.

Mambo muhimu ya kufahamu

• Gaza, watu wengi bado wamekimbia makazi yao ndani ya eneo hilo, wakiishi katika mazingira magumu na kukabiliwa na mashambulizi ya kijeshi ya Israel yanayoendelea kusababisha vifo. Kwa mujibu wa taarifa za Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Kuratibu Masuala ya Kibinadamu na Misaada ya Dharura OCHA, asilimia 90 ya wakazi walikabiliwa na ukosefu wa usalama wa maji wa kiwango cha kati hadi cha juu mwezi Julai.
• Katika Ukingo wa Magharibi, operesheni za Israel ziliwaumiza zaidi ya Wapalestina 50 na kubomoa miundo 25 inayomilikiwa na Wapalestina, huku mashambulizi 38 ya walowezi wa Israel yakiripotiwa ndani ya wiki moja pekee, yakisababisha vifo na majeraha, uharibifu wa mali au yote mawili.
• Mamlaka za Israel zimechukua mali ya shirika la Umoja wa Mataifa linalowahudumia wakimbizi wa Palestina, UNRWA, katika Ukingo wa Magharibi.

Miongoni mwa watoa taarifa katika kikao hicho cha leo ni pamoja na Bwana. Ramiz Alakbarov, Naibu Mratibu Maalum na Mratibu Mkazi katika Ofisi ya Mratibu Maalum wa Umoja wa Mataifa wa Mchakato wa Amani Mashariki ya Kati, Bwana Nickolay Mladenov, Mwakilishi Mkuu wa Baraza la Amani la Gaza, pamoja na mwakilishi wa mashirika ya kiraia.

Picha ya UN/Loey Felipe Ramiz Alakbarov (kwenye skrini), Naibu Mratibu Maalum na Mratibu Mkazi katika Ofisi ya Mratibu Maalum wa UN wa Mchakato wa Amani wa Mashariki ya Kati (UNSCO), akihutubia mkutano wa Baraza la Usalama kuhusu hali katika Mashariki ya Kati, ikiwa ni pamoja na

Alakbarov : Ongezeko la hali ya sintofahamu

Mjumbe Maalum afafanua kuongezeka kwa sintofahamu, kuzidi kwa mvutano katika Maeneo ya Palestina yanayokaliwa kimabavu. Ameliambia Baraza la Usalama kwamba “Wakati mazungumzo yakiendelea kuhusu utekelezaji wa azimio nambari 2803 (2025) na Mpango Kamili wa Kukomesha Mzozo wa Gaza, usitishaji wa mapigano bado ni dhaifu,” amesema Kaimu Mratibu Maalum wa Mchakato wa Amani Mashariki ya Kati, Ramiz Alakbarov.

Amesema mashambulizi ya Israel dhidi ya Gaza yanaendelea na kwamba hali katika Ukingo wa Magharibi “inaendelea kuzorota kwa kasi.”

Utekelezaji kamili wa Ramani ya mwelekeo yenye vipengele 15 ungeendeleza mipango ya mpito iliyoainishwa katika Mpango huo. Mipango hiyo inajumuisha kuwapokonya silaha Hamas na makundi mengine yote yenye silaha, kuondolewa kwa Jeshi la Ulinzi la Israel kutoka Gaza, kupelekwa kwa Kikosi cha Kimataifa cha Kuweka Utulivu, pamoja na kukabidhi majukumu ya utawala wa mpito kwa Kamati ya Kitaifa ya Utawala wa Gaza.

“Natoa wito kwa pande zote kujenga juu ya kasi hii, kutimiza ahadi zao na kuendeleza Ramani ya Barabara kwa kuzingatia sheria za kimataifa,” amesema.

Jambo lingine la msingi ni kushughulikia hali mbaya inayowakabili wananchi wa Gaza. “Wanapoteza matumaini,” amesema.

Mashambulizi ya anga ya Israel huko Gaza yalianza tena tarehe 12 Agosti baada ya utulivu wa wiki moja, huku shughuli za kijeshi, zikiwemo mashambulizi ya mabomu, mashambulizi ya ndege zisizo na rubani na operesheni za ardhini, zikiendelea bila kusimama. Kwa mujibu wa Wizara ya Afya ya Gaza, katika kipindi cha taarifa zaidi ya Wapalestina 100 waliuawa na zaidi ya 400 walijeruhiwa.

Takribani theluthi mbili ya Gaza bado hazifikiki au zinakabiliwa na vikwazo vikali vya upatikanaji, huku Rufaa ya Dharura ya 2026 ya misaada ya kibinadamu ikiwa imepata ufadhili wa asilimia 40 pekee.

“Zaidi ya miezi 10 tangu kuanza kwa usitishaji wa mapigano, hali hii haikubaliki,” amesema. Vikwazo muhimu vya kiutendaji vinapaswa kushughulikiwa na “heshima ya utu wa binadamu lazima iwe kiini cha juhudi zote.”

© Adobe Stock/Voddol Kizuizi cha usalama kinaonesha eneo la makazi katika Ukingo wa Magharibi.

Mashambulizi makubwa ya Walowezi

Katika Ukingo wa Magharibi, amesema mashambulizi makubwa ya walowezi yanaendelea “bila kuwapo kwa uwajibikaji wa maana kwa uhalifu huu.”

Tarehe 18 Agosti, mamlaka za Israel zilifungua zabuni kwa ajili ya ujenzi wa zaidi ya nyumba 1,200 zinazochukuliwa kuwa haramu katika eneo la E1, mashariki mwa Jerusalem.

“Iwapo mpango wa E1 utatekelezwa, kwa ufanisi utatenganisha maeneo ya kaskazini na kusini ya Ukingo wa Magharibi pamoja na uhusiano wake na Jerusalem Mashariki, na kudhoofisha matarajio ya kuanzishwa kwa Dola ya Palestina inayoweza kufanya kazi,” amesema.

Jana Jumanne, mamlaka za Israel ziliingia kwa nguvu na kuchukua kinyume cha sheria Kituo cha Mafunzo cha Kalandia cha Shirika la Umoja wa Mataifa la Misaada na Kazi kwa Wakimbizi wa Palestina katika Mashariki ya Karibu (UNRWA) huko Jerusalem Mashariki.

“Ninarudia wito wangu kwa Israel kutenda kwa mujibu wa wajibu wake chini ya sheria za kimataifa. Juhudi zote za kutwaa, kudhibiti au kunyang’anya mali za vituo vya UNRWA lazima zikomeshwe,” amesema.

Utekelezaji wa Ramani ya vipengele 15

“Kwa hakika, haya ni mafanikio ya kihistoria. Kwa mara ya kwanza, Hamas na makundi yenye silaha huko Gaza yamekubali kukabidhi silaha zao na kuhamisha mamlaka kamili ya utawala, ya kiraia na kiusalama, kwa utawala wa mpito unaotambuliwa na Umoja wa Mataifa,” amesema Mwakilishi Mkuu wa Bodi ya Amani kuhusu Gaza, Nickolay Mladenov.

Akizungumza katika mkutano huo wa Baraza la Usakama amesema “Sasa tuna fursa ya kuboresha kwa kiasi kikubwa na kwa njia endelevu maisha ya Wapalestina huko Gaza, kuanzia usalama wa kudumu kwa Waisraeli, na kuhama kutoka kwenye mzozo ambao umevuruga utulivu wa eneo hili na kuelekea katika mazingira yanayotoa amani, ustawi na fursa za kiuchumi kwa Mashariki yote ya Kati.”

Ramani ya mwelekeo haibadilishi wala kupingana na Mpango Kamili au Azimio la Baraza la Usalama nambari 2803 (2025).

Picha ya UN ya Loey Felipe Nickolay Mladenov (kwenye skrini), Mwakilishi Mkuu wa Gaza wa Bodi ya Amani, anaelezea mkutano wa Baraza la Usalama kuhusu hali katika Mashariki ya Kati, ikiwa ni pamoja na suala la Palestina.

“Hakuna eneo la sintofahamu wala kundi lolote lililoachwa nje,” amesema, akiongeza kuwa Ramani hiyo ina mambo matatu ambayo hayajawahi kuwepo katika kipindi chochote cha miaka 20 iliyopita.

La kwanza ni kukubalika, amesema, ambapo Hamas inatakiwa kukubali kuondolewa kabisa kwa uwezo wake wa kijeshi na kukabidhi utawala wa Gaza.

La pili ni makubaliano kuhusu kanuni muhimu, “Mamlaka Moja, Sheria Moja, Silaha Moja.”

La tatu ni kwamba “maendeleo yanapaswa kutegemea utekelezaji, si kalenda,” ambapo awamu moja itaanza tu baada ya kuthibitishwa kuwa awamu iliyotangulia imekamilika.

“Kilichokubaliwa kwenye karatasi kitakuwa na maana tu iwapo kitabadilishwa kuwa hatua zinazotekelezwa na kuthibitishwa,” amesema.

Mashaka kuhusu ramani hiyo

Akizungumzia mashaka kuhusu Ramani ya Barabara hiyo, amesema, “Bado sijasikia mpango mbadala. Hata hivyo, naona chaguo mbili tu.”

La kwanza ni Israel kuikalia tena Gaza, huku upande mmoja ukitawala watu milioni mbili kwa gharama kubwa za kibinadamu, kiuchumi na za kimataifa kwa sifa yake.

La pili ni kuruhusu hali ya sasa iliyosababisha matukio ya 7 Oktoba 2023, na kila kitu kilichofuata, kujijenga tena kimyakimya, Gaza ambako Hamas haijapokonywa silaha wala kuondolewa kwenye utawala, bali inadhibitiwa na kuzuiwa kupitia matumizi ya nguvu ya mara kwa mara.

“Kilichobaki ni uchaguzi. Gaza iliyopokonywa silaha, kujengwa upya na kuunganishwa tena na dunia. Au Gaza iliyojizatiti tena, iliyogawanyika na iliyo katika magofu, ikiwa na kizazi kilichokuzwa ndani yake kikiwa na misimamo mikali, huku vita vinavyofuata tayari vikionekana kwenye upeo wa macho,” amesema.

Ameongeza kuwa “Chaguo la kuwajibika liko wazi”.