Fahamu kuhusu Kamisheni ya Hali ya Wanawake duniani (CSW) na umuhimu wake

Tangu Eleanor Roosevelt ambaye alikuwa Mke wa Rais wa Marekani na mtetezi wa haki za binadamu Kamisheni ndogo ya kwanza ya Umoja wa Mataifa kuhusu hali ya wanawake duniani katika miaka ya 1940, maelfu ya wanawake kutoka kote ulimwenguni hukutana mwezi Machi kla mwaka katika Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa jijini New York, Marekani, ili kutathmini hali ya dunia na kupaza sauti zao zisikike.

Kamisheni ya Umoja wa Mataifa kuhusu Hali ya Wanawake, (CSW) hukutana kila mwaka ili kushughulikia ukosefu wa usawa, ukatili, na ubaguzi ambao wanawake wanaendelea kukumbana nao kote duniani.

Mwaka huu Kamisheni hiyo inaanza mkutano wake kuanzia tarehe 10 hadi 21 Machi.

Haya ni mambo 5 unayopaswa kufahamu:

1.Miaka 80 ya waleta mabadiliko

UN Photo Wajumbe wa Kamisheni ndogo ya UN kuhusu Hali ya Wanawake wakiwa kwenye mkutano na waandishi wa habari kwenye Chuo cha Hunters jijini NewYork, Marekani tarehe 14 mwezi Mei mwaka 1946.

Kazi ya Kamisheni hiyo ilianza mwaka wa 1946, siku chache baada ya mikutano ya uzinduzi ya Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kumsikia Mama wa Rais wa zamani wa Marekani Eleanor Roosevelt na sehemu ya ujumbe wa nchi hiyo, akisoma barua ya wazi iliyoelekezwa kwa "wanawake wa dunia".

Bi. Roosevelt alikuwa ametoa wito kwa “Serikali za dunia kuhimiza wanawake kila mahali kushiriki kikamilifu katika masuala ya kitaifa na kimataifa, na kwa wanawake wanaotambua fursa zao kujitokeza na kushiriki katika kazi ya amani na ujenzi upya walivyofanya wakati wa vita na upinzani”.

Kamisheni ya Umoja wa Mataifa ya Masuala ya Kiuchumi na Kijamii (ECOSOC) ilianzisha kamisheni ndogo mara moja. Wanachama wake sita - China, Denmark, Jamhuri ya Dominika, Ufaransa, India, Lebanon na Poland - walipewa jukumu la kutathmini "matatizo yanayohusiana na hali ya wanawake" ili kuishauri Tume ya Umoja wa Mataifa ya Haki za Kibinadamu, mtangulizi wa Baraza la Haki za Kibinadamu la Umoja wa Mataifa.

Katika ripoti yake ya kwanza, "wajumbe walizingatia kwamba kazi ya kamisheni ndogo inapaswa kudumu hadi wanawake wafikie kiwango cha kuwa katika usawa na wanaume katika nyanja zote za kibinadamu".

Tangu mwanzo kulikuwa na wito wa kuchukua hatua, ikiwa ni pamoja na kuweka kipaumbele kwenye haki za kisiasa, "kwani maendeleo madogo yasingeweza kupatikana bila wao", pamoja na mapendekezo ya maboresho katika nyanja za elimu ya kiraia, kijamii na kiuchumi, ambayo "matatizo yanapaswa kushughulikiwa kwa wakati mmoja", ripoti ilisema.

Aidha, ripoti ilitoa wito wa "Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Wanawake ili kuendeleza mpango".

Kufikia mwezi Juni 1946, ikawa rasmi Kamisheni ya Hali ya Wanawake, kama moja ya taaisi tanzu ya ECOSOC. Kuanzia 1947 hadi 1962, Kamisheni ilizingatia kuweka viwango na kuunda mikataba ya kimataifa ya kubadilisha sheria za kibaguzi na kukuza ufahamu wa kimataifa wa masuala ya wanawake.

Lin Qi Mwanamke nchini Kenya akifanya kazi kwenye karakana ya uhandisi

2. Mikataba ya kihistoria ya kimataifa iliyopigwa

Kuanzia siku za awali za Kamisheni, kitendo cha kuongezeka kwa wanachama wake kulichangia baadhi ya mikataba ya kimataifa iliyokubaliwa zaidi katika historia ya Umoja wa Mataifa. Hii hapa ni michache tu.

• Tamko la Kimataifa la Haki za Kibinadamu, ambapo Kamisheni ilimsaidia Mwenyekiti Bi. Roosevelt,  kuandaa  nyaraka na walifanikiwa kwenye kuondokana na marejeleo ya "wanaume" kama kisawe cha ubinadamu. Pia ilianzisha lugha mpya, iliyojumuisha zaidi katika toleo la mwisho la Mkutano Mkuu uliopitishwa mnamo 1948.
• Azimio la Kutokomeza Ubaguzi dhidi ya Wanawake" Mnamo mwaka 1963, juhudi za kujumuisha viwango vya haki za wanawake zilisababisha Baraza Kuu la UN kuomba Kamisheni kuandaa Azimio la Kutokomeza Ubaguzi dhidi ya Wanawake, ambalo lilipitishwa mnamo mwaka 1967.
• Mkataba wa Kutokomeza Aina Zote za Ubaguzi dhidi ya Wanawake (CEDAW), 1979: CSW iliandaa rasimu ya nyaraka hiyo yenye nguvu kisheria
• Azimio la Beijing la 1995 na Jukwaa la Utekelezaji,: CSW ilikuwa muhimu katika kupitishwa kwa waraka huo  muhimu wa sera ya kimataifa kuhusu usawa wa kijinsia.

© ILO/Ahmad Al-Basha/Gabreez Mwanamke akitengeneza kompyuta ndogo kwenye duka lake la kutengeneza simu na kompyuta huko Taiz, Yemen.

3. Nchi nyingi, mahitaji zaidi

Kwa kuongezeka kwa wanachama wa Umoja wa Mataifa na ushahidi unaoongezeka katika miaka ya 1960 kwamba wanawake waliathiriwa kwa kiasi kikubwa na umaskini, CSW ilizingatia mahitaji ya wanawake katika maendeleo ya jamii na vijijini, kazi za kilimo, uzazi wa mpango, na maendeleo ya sayansi na teknolojia. Pia ilihimiza mfumo wa Umoja wa Mataifa kupanua usaidizi wa kiufundi ili kuendeleza maendeleo ya wanawake, hasa katika nchi zinazoendelea.

Kazi ya hali ya juu katika suala hili ilifanyika, CSW pia ilitayarisha Mkataba unaofunga kisheria wa Kutokomeza Aina Zote za Ubaguzi dhidi ya Wanawake (CEDAW) mwaka 1979.

Katika muongo huo, Umoja wa Mataifa ulitangaza mwaka 1975 kuwa Mwaka wa Kimataifa wa Wanawake na kuitisha Kongamano la Kwanza la Dunia kuhusu Wanawake, lililofanyika Mexico. Mnamo mwaka 1977, Umoja wa Mataifa uliidhinisha rasmi Siku ya Kimataifa ya Wanawake, iliyoadhimishwa tarehe 8 Machi kila mwaka.

Mnamo mwaka wa 2010, baada ya mazungumzo ya miaka mingi, Baraza Kuu lilipitisha azimio la kuunganisha sehemu na idara zinazohusiana za Shirika kuwa Shirika la Umoja wa Mataifa la Usawa wa Jinsia na Uwezeshaji wa Wanawake (UN Women), ambalo linaendelea kushirikiana kwa karibu na Tume.

Mabadiliko ya tabianchi yamefanya maisha ya wakulima wanawake kuwa magumu zaidi katika miaka ya hivi karibuni.

© UNHCR/Colin Delfosse Mwanamke akinyunyizia maji mboga katika bustani ya soko iliyoanzishwa kwenye ardhi iliyoharibiwa zamani huko Ouallam, Niger. Bustani hiyo inashirikiwa na wakimbizi, watu waliokimbia makazi yao na wenyeji.

4. Kushughulikia masuala yanayojitokeza

Vikao vya kila mwaka vinashughulikia na kutathmini masuala yanayojitokeza pamoja na maendeleo na mapungufu katika utekelezaji wa Jukwaa la Utendaji la Beijing. Nchi Wanachama kisha zinakubaliana juu ya hatua zaidi za kuharakisha maendeleo.

Tangu mwaka 2018, CSW imeshughulikia changamoto kama vile mabadiliko ya tabianchi, unyanyasaji wa kijinsia, na kuhakikisha wanawake wanashiriki kikamilifu katika kufanya maamuzi na katika mikakati ya maendeleo endelevu.

Ikipitisha programu za kazi za miaka mingi ili kutathmini maendeleo na kutoa mapendekezo zaidi ili kuharakisha utekelezaji wa Jukwaa la Utekelezaji, CSW inatuma mahitimisho yake yaliyokubaliwa kwa ECOSOC kwa hatua kuchukuliwa.

Kwa nia ya kuwafikia wanawake wote na kutomwacha mtu nyuma, Tume pia inachangia katika ufuatiliaji wa Ajenda ya 2030 ya Maendeleo Endelevu ili kuharakisha utekelezaji wa usawa wa kijinsia na uwezeshaji wa wanawake.

UNDP India Mwanamke kutoka akiuza mazao ya misitu katika soko la ndani.

5. Kufanyia kazi mazungumzo

Suluhu za kumaliza umaskini wa wanawake zinatambulika sana. Kuanzia kuwekeza katika sera na programu zinazoshughulikia ukosefu wa usawa wa kijinsia na kukuza wakala na uongozi wa wanawake hadi kuziba mapengo ya kijinsia katika ajira. Kufanya hivyo kungeinua zaidi ya wanawake na wasichana milioni 100 kutoka kwenye umaskini, kutengeneza nafasi za kazi milioni 300 na kuongeza pato la taifa kwa asilimia 20 katika mabara yote.

Katika mwaka huu wa uchaguzi, watu bilioni 2.6 wanapopiga kura, wana uwezo wa kudai uwekezaji wa juu zaidi katika usawa wa kijinsia.

Masuala haya ya kubadilisha kabisa maisha, yanashughulikiwa katika kikao cha CSW cha mwaka huu wa 2024, ambapo wanachama wake 45 na maelfu ya washiriki kutoka kote ulimwenguni watazingatia mada "Kuharakisha mafanikio ya usawa wa kijinsia na uwezeshaji wa wanawake na wasichana wote kwa kushughulikia umaskini na kuimarisha taasisi na kufadhili kwa mtazamo wa kijinsia”.

Tume ya mwaka huu ya Hali ya Wanawake inafanyika katika Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa mjini New York, Marekani kuanzia tarehe 11 hadi 22 Machi.

Kupata maelezo zaidi kuhusu mkutano huu bofya hapa.

Ili kujifunza zaidi kuhusu vikao vya CSW vilivyopita na vya sasa, tembelea Historia Fupi ya Umoja wa Mataifa ya Tume ya Hali ya Wanawake.