Udadavuzi: Umoja wa Mataifa unafanya nini huko DR Congo
Udadavuzi: Umoja wa Mataifa unafanya nini huko DR Congo
Amani na Usalama
Awamu ya sasa ya mapigano ilizuka mwishoni mwa mwezi Januari katika eneo lenye utajiri wa madini mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC), kati ya vikosi vya serikali na kundi la waasi lenye silaha la M23.
Licha ya changamoto za kiusalama, mashirika ya Umoja wa Mataifa na walinda amani wameahidi kusalia DRC, huku kukiwa na ongezeko la vifo na majeruhi pamoja na kuenea kwa magonjwa ya kuambukiza ya MPOX na magonjwa mengine ya kuenea kadri msimu wa mvua unavyoongezeka.
Msaada wa kibinadamu
Umoja wa Mataifa unafanya kazi nchini DRC tangu mwaka 1960, wakati nchi hiyo ilipotangaza uhuru wake kutoka kwa Utawala wa kikoloni wa Ubelgiji na kuwa nchi mwanachama wa Umoja wa Mataifa. Mashirika ya Umoja wa Mataifa yamehudumia wale wanaohitaji, kutoka kwa elimu na chanjo za kuokoa maisha hadi chakula na malazi kwa watu waliokimbia makazi yao kutokana na vurugu zinazoendelea sasa. Nchi imenaswa katika mizunguko ya vurugu kwa miongo kadhaa na kuongezeka kwa vurugu nchini humo katika miaka ya 2000 na kuibuka kwa kundi la waasi la M23.
Ingawa mapigano ya hivi majuzi yalisababisha vifo vya walinda amani na kuhamishwa kwa muda kwa wafa wasio wa lazima wa UN kutoka Kivu Kaskazini Mashariki wiki iliyopita, Shirika la Umoja wa Mataifa la kutoa misaada ya dharura, OCHA, liliripoti kuwa timu za kutoa msaada wa dharura ziko kwa sasa, na wanasema mahitaji yanaongezeka.
· Kulingana na OCHA, watu milioni 21 walihitaji usaidizi wa kibinadamu kabla ya mapigano ya sasa kuzuka. Idadi hiyo sasa inaongezeka kila siku huku ghasia zikienea na vikundi vya M23 vikiteka vijiji na miji. Mamia ya maelfu ya watu wanakimbia mapigano Goma, Sake na miji ya Kivu Kusini karibu na msongamano wa kambi za watu zinazohifadhi maelfu ya watu ambao tayari wamekimbia makazi yao kutokana na ghasia za hapa na pale.
· Watu milioni 7 wako kwenye harakati kote nchini huku wengine 700,000 wakiwa wamehama makazi yao huko Kivu Kaskazini na Kusini.
Maelezo kwa ufupi:
Kulingana na OCHA, watu milioni 21 walihitaji usaidizi wa kibinadamu kabla ya mapigano ya sasa kuzuka. Idadi hiyo sasa inaongezeka kila siku huku ghasia zikienea na vikundi vya M23 vikiteka vijiji na miji. Mamia ya maelfu ya watu wanakimbia mapigano Goma, Sake na miji ya Kivu Kusini karibu na msongamano wa kambi za watu zinazohifadhi maelfu ya watu ambao tayari wamekimbia makazi yao kutokana na ghasia za hapa na pale.
· Watu milioni 7 wako kwenye harakati kote nchini huku wengine 700,000 wakiwa wamehama makazi yao huko Kivu Kaskazini na Kusini.
Chakula hadi makazi
Katika mazingira yanayozidi kuzorota, uhaba wa chakula unaongezeka huku afya, makazi na hali ya maisha kuwa mbaya zaidi. Kwa mfano:
· Hivi sasa, watu milioni 2.7 wanakabiliwa na uhaba mkubwa wa chakula katika miji ya mashariki ya Ituri na Kivu Kaskazini na Kusini, OCHA inaripoti. Kwa hivyo, hivi sasa wakala inafanya kazi na mashirika kama vile Shirika la umoja wa matifa la mpango wa chakula duniani (WFP), Shirka la Mpango wa Maendeleo (UNDP) na Shirika la Umoja wa Mataifa la Afya Duniani
(WHO) kupeleka misaada ya kuokoa maisha, kutoka kwa mboga na vitoweo hadi vifaa vya matibabu na huduma.
· Shirika la Umoja wa Mataifa la kuhudumia wakimbizi, UNCHR, linatoa ulinzi na usaidizi kwa waliolazimika kukimbia.
· Shirika la Umoja wa Mataifa la haki za binadamu, OHCHR, linaunganisha wale wanaohitaji kujiunga na shirika la UN.
· Wakati huo huo, Shirika la Umoja wa Mataifa la uhamiaji, IOM, linasaidia watu waliokimbia makazi yao Goma kwa kutoa makazi ya dharura, huduma za maji, usafi wa mazingira na uratibu wa kambi na huduma za usimamizi. Pia inafuatilia uhamiaji wa wakimbizi, matrix yake ya ufuatiliaji wa watu kuhama, ambayo hufahamisha mashirika ya kibinadamu kuhusu taarifa muhimu kwa ajili ya jitihada za kukabiliana na ufanisi.
'Ndoto mbaya' ya afya ya umma
· Shirika Umoja wa Mataifa la Afya duniani (WHO) liliripoti kwamba watu wengi wamehama mara kwa mara na kusababisha Changamoto kubwa kwenye afya ya umma hali kubwa katika kuenea kwa magonjwa, kutoka kipindupindu hadi MPOX, katika kambi na jamii karibu Kivu Kaskazini na Kusini. Timu za WHO zimesalia katika nafasi ya kutoa huduma za afya zinazohitajika sana huku hospitali zikizidiwa na idadi inayoongezeka ya wagonjwa waliojeruhiwa na vurugu zinazoendelea. Maelfu ya dozi za chanjo za MPOX huwekwa akiba na tayari kutumika.
· Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Watoto (UNICEF) linashughulikia mahitaji ya dharura, yakiwemo utoaji wa vifaa vya matibabu ya dharura kwa hospitali za Goma kutibu zaidi ya Watu 50,000 walioathiriwa na ghasia hizo.
· Kuharibika kwa miundombinu ya huduma za afya pia kumesababisha viwango vya vifo vya uzazi kupanda, huku wanawake watatu wakifariki kila saa kutokana na ujauzito au
matatizo ya uzazi, utekaji nyara wa mara kwa mara, ubakaji na unyonyaji kuendelea kutumika kama silaha za vita dhidi ya wanawake na wasichana, kulingana na Shirika la Umoja wa Mataifa la idadi ya watu na afya ya uzazi (UNFPA).
· Wakati shirika lilisimamisha safari za wafanyikazi kwenda kambini ya watu waliohamishwa kwa sababu ya mzozo wa usalama, UNFPA inaendelea kutoa msaada wa kuokoa maisha, kutoka kliniki tembezi ili kukabiliana na mahitaji ya wakimbizi wapya. Walakini, kwa sababu ya mahitaji yanayokua haraka, haya na mengine ya UN, mashirika yanaomba msaada wa dharura kufadhili shughuli za dharura Ili kusaidia shughuli za dharura.
Operesheni za ulinzi wa amani
Ujumbe wa Umoja wa Mataifa wa kulinda amani ,MONUSCO, uliidhinishwa na Baraza la Usalama , mwaka wa 2010 kusaidia Serikali ya Kongo katika kulinda raia na wasaidizi wa kibinadamu pamoja na kusaidia amani yake na juhudi za kuleta utulivu. Shughuli za ulinzi wa amani mara nyingi ziko katika maeneo yenye migogoro lakini majukumu yao na yale ya mashirika ya kibinadamu ni tofauti, ingawa ya kupongeza , katika kulinda na kukidhi mahitaji ya raia. Wakati helmeti 11,500 za rangi ya samawati za UN zilikusudiwa kutoweka ifikapo 2025, baraza la Usalama lilifanya upya mamlaka kwa ombi la serikali mwishoni mwa Desemba.Wiki kadhaa baadaye, mkuu wa MONUSCO Bintou Keita aliliambia Baraza la Usalama katika mkutano wa dharura kuhusu DRC uliofanyika Jumapili, 26 Januari kwamba "tumenaswa."
Katika wiki iliyopita, wapiganaji wa M23 wamewaua karibu walinda amani 20 waliokuwa wakihudumu na ujumbe wa Umoja wa Mataifa na Jumuiya ya Maendeleo ya Afrika Kusini (SADC) katika nchi zote mbili zilipewa jukumu la kutoa msaada wa kivita kwa vikosi vya usalama vya congo
Kufanya kazi kwa karibu na mamlaka za DR Congo
Sambamba na jukumu lake la ulinzi wa raia, ujumbe wa Umoja wa Mataifa umeimarisha msaada kwa vikosi vya jeshi la taifa la Demokrasia ya Congo, FARDC, na inashiriki kikamilifu katika mapambano pamoja na ujumbe wa usalama wa SADC nchini humo, mkuu wa ujumbe wa Umoja wa Mataifa anaeleza Baraza.
Tangu wakati huo, mkuu wa MONUSCO amefanya majadiliano na viongozi wakuu, wakiwemo waziri mkuu na viongozi wa jeshi na polisi. Serikali ya pamoja - Kikundi cha MONUSCO pia kimeanzishwa ili kuratibu masuala mbalimbali, pamoja na nyanja za usalama, haki za binadamu, mawasiliano ya pamoja ya kibinadamu na hali ya kisheria ya maeneo yaliyo chini ya udhibiti wa M23.
Soma zaidi kuhusu MONUSCO hapa.
Kushughulikia chanzo cha migogoro
Mapigano hayo mashariki mwa DRC yalianza tangu mauaji ya kimbari ya hapo awali ya mwaka 1994 ya Watutsi karibu na Rwanda. Mapigano ya hapa na pale yamekuwa ya mauti na mabaya, kama inavyoonyeshwa katika kesi ya kihistoria ya mahakama ya kijeshi ya Kongo dhidi ya kiongozi wa kundi lenye silaha Sheka, ambayo ilikuwa muhimu katika kutambua ubakaji kama uhalifu wa kivita.
Mgogoro unasalia kwa kiasi fulani katika mashapo adimu ya madini yanayozunguka mpaka maeneo ya DRC na Rwanda. Hifadhi kubwa ya DRC ya madini ya thamani, vito na madini yenye dhamani kama vile dhahabu na almasi pamoja na vipengele muhimu vinavyotumika kutengeneza simu za mkononi na vifaa vingine vya kielektroniki. Coltan, bati, tantalum, tungsten na mengine hujulikana kama madini ya migogoro, ambayo vinachimbwa na kuuzwa na vikundi vyenye silaha ili kufadhili wanamgambo wao.